Thuốc aspirine không chỉ trị đau nhức và chống chỉ định khi dùng

Thuốc aspirine không chỉ trị đau nhức và chống chỉ định khi dùng

Bài thuốc hay Bệnh thường gặp Sức khỏe Y khoa

Theo cuộc thăm dò do Sofès thực hiện vào tháng 7.2003 thì 75% ngươi Pháp cho biết là thuốc aspirine bao giờ cũng có trong tủ thuốc của họ.

Hơn 100 năm nay, aspirine đã giúp chúng ta chữa trị những cơn đau nhức và sốt, nếu từ nay nó nhường chỗ cho các loại thuốc khác trong việc giảm nhẹ các cơn đau hàng ngày, thì lại xuất hiện những chỉ định mới trong việc chữa bệnh bằng thuốc aspirine . Đây là loại thuốc nổi tiếng nhất và cũng được sử dụng nhiều nhất trên khắp thế giới. Thành công lớn lao này đã khiến người ta quên đi rằng loại thuốc này cũng có những tác dụng phụ cần phải để ý.

Aspirine hết thời

Nếu aspirine làm giảm sốt, giảm đau và trị viêm rất hiệu quả, đó là vì nó ức chế việc tổng hợp các chất protaglandine, là những chất tham gia vào nhiều tiến trình trong cơ thể. Như mặt trái của chiếc huy chương, chính cơ chế này cũng là nguyên nhân gây ra sự bất tiện của thuốc: độc tính đối với dạ dày, bởi vì các protaglandine bảo vệ màng nhầy của dạ dày. Tiến sĩ Jean-Francois Doubrère, chuyên gia về thần kinh và nội khoa, cộng tác viên của ban điều trị đau nhức tại bệnh viện Saint-Antoine, Paris giải thích: “Ngay cả khi được dùng với liều lượng nhỏ, aspirine là một loại thuốc thường xuyên gây ra các chứng xuất huyết đường tiêu hoá mà có một số trường hợp rất nghiêm trọng.

Người ta không sử dụng nó trong bệnh viện, là nơi điều trị những người dễ bị thương tổn, và họ dùng những loại thuốc khác”. Để làm giảm một cơn đau cấp tính hay trị sốt, dù có aspirine trong tủ, người ta cũng dần dần chọn các loại thuốc khác có ít tác dụng phụ hơn như ibuprofène hoặc paracétamol. Paracétamol đã là loại thuốc ưu tiên dành cho trẻ em, vì thực tế người ta không còn cho chúng uống aspirine nữa. Thế thì aspirine đã lỗi thời rồi sao? Thật ra thì không. Vì người ta vẫn dùng chúng nhiều lắm, nhưng trong những tình huống khác.

Thuốc aspirine không chỉ trị đau nhức và chống chỉ định khi dùng - Ảnh 1

Aspirine bảo vệ tim và động mạch

Ngày nay, aspirine được sử dụng rất nhiều trong việc ngừa bệnh tim mạch, vì nó có tính năng chống sư kết tụ các chất làm đông máu. Với những liều lượng nhỏ (từ 75-300mg mỗi ngày), nó ngăn không cho các chất làm đông máu dính kết lại với nhau để tạo ra các cục máu đông gây nghẽn mạch máu. Và nó còn có tính năng kháng viêm rất có lợi cho vách mạch máu. Theo nhiều công trình nghiên cứu, việc uống đều đặn aspirine sẽ làm giảm từ 25%-30% nguy cơ tái phát nhồi máu cơ tim và tai biến mạch máu não. Việc điều trị dài ngày này dứt khoát phải được chỉ định bởi bác sĩ, vì trước đó phải tránh xa các chống chỉ định và đánh giá nguy cơ các tác dụng phụ.

Tiến sĩ Doubrère nhắc lại là, để cho việc điều trị được hiệu quả, việc quan sát về thuốc men phải là điều nền tảng. Nếu ta dùng aspirine một cách không đều đặn, không tuân thủ chỉ định của thầy thuốc, thì kêt quả sẽ không hiệu quả như trước nữa. Những cách điều trị ngăn ngừa này được dựa trên những cuộc thống kê cho thấy ích lợi của chúng nơi nhiều người. Tuy nhiên, vẫn có một số bệnh nhân là nạn nhân của một tai biến tim mạch. Do đó, aspirine không phải là một loại thần dược, nhưng vẫn có một lợi thế đáng chú ý trong việc điều trị các bệnh về tim và động mạch, vì nó có lợi về giá cả và tính hiệu quả.

Từ mấy năm qua, các bác sĩ chuyên về tim đã cần đến các loại thuốc chống đông tụ máu mới (như thuốc clopidogrel, được thương mại hoá dưới tên gọi Plavix). Nhưng nếu cán cân về kết quả có nghiêng về chúng thì theo tiến sĩ Doubrère, sự khác biệt vẫn rất khiêm tốn. Rõ ràng là rẻ hơn, “bà già aspirine tốt bụng” vẫn còn những ngày tươi đẹp ở phía trước.

Aspirine rất hữu ích trong trường hợp bị tiểu đường

Căn bệnh này càng ngày càng có nhiều người mắc phải, vì nó có nguy cơ gia tăng biến chứng về tim mạch, cũng như các bệnh về cao huyết áp, nghiện thuốc lá hoặc béo phì. Thật vậy, bệnh tiểu đường kéo theo sự thoái hoá các động mạch lớn và cả những mạch máu nhỏ nữa. Kết quả: những bệnh nhân tiểu đường rõ ràng là có nguy cơ nhiều hơn về việc mắc bệnh về động mạch vành (động mạch tưới máu cho tim), mắc một tai biến mạch máu não hoặc bị chứng rối loạn về tuần hoàn máu ở 2 chân. Cũng vậy, việc tổn thương các mạch máu nhỏ ở mắt sẽ gây ra một chứng bệnh về võng mạc do tiểu đường có thể gây mù loà. Các lý do trên đủ để các bác sĩ nhắm đến việc điều trị cho bệnh nhân bằng aspirine lâu dài với những liều lượng nhỏ.

Tiến sĩ Doubrère giải thích: “Cho dù không có biến cố lâm sàng nào, người ta cũng có thể đưa ra giả thiết rằng, một người mắc bệnh tiểu đường từ lâu cũng đã có những thương tổn của chứng vữa động mạch… Trong trường họp đó, việc điều trị ngăn ngừa có thể được khuyên cáo”. Việc điêu trị ngăn ngừa này được dựa trên những nghiên cứu mới đây trên loài chuột cho thấy rằng, sự tiết insuline (loại hor-mone điều tiết tỷ lệ đường trong máu) bị phong toả bởi protaglandine. Trong khi đó, aspirine có tính năng ức chế các chất nay. Do đó mà có ý tưởng sử dụng aspirine để chống lại các biến chứng do bệnh tiểu đường gây ra.

Thuốc aspirine không chỉ trị đau nhức và chống chỉ định khi dùng - Ảnh 2

Aspirine làm giảm nhẹ các cơn đau nửa đầu

Cho dù có sự phát triển của các loại thuốc đặc trị chứng đau nửa đầu (các chiết xuất từ nấm lá của lúa mạch đen và các chất triptans mới đây), aspirine vẫn là một trong những cách điều trị được chọn cho cơn đau này. Trong các khuyến cáo mới đây, ANAES (Sở đánh giá về sức khoẻ do quốc gia uỷ nhiệm) đã thậm chí khuyến cáo nên tin dùng aspirine cho việc chữa trị chứng đau nửa đầu nơi người lớn (với liều lượng 1g khi lên cơn đau) và nơi trẻ em. Nếu có nhiều bệnh nhân giảm được đau nhờ aspirine, đó là vì ngoài các đặc tính an thần, nó còn có hoạt tính kháng viêm nữa.

Đặc tính này giúp giảm nhẹ con đau nửa đầu vốn luôn luôn kèm theo một tiến trình gây viêm phức tạp. Tuy nhiên, để giảm nhẹ một con đau đầu thông thường, tốt nhất nên dùng một loại thuốc giảm đau khác như paracétamol chẳng hạn…, vừa hiệu quả vừa dễ chịu thuốc. Nó chỉ có nguy cơ khi dùng quá liều lượng.

Aspirine giúp ngăn ngừa một vài bệnh ung thư

Có một hướng điều trị rộng rãi nữa, đó là aspirine mang lại sự bảo vệ hiệu quả chống một số bệnh ung thư, nhất là ung thư kết tràng. Những nghiên cứu được thực hiện trên những người đã được phẫu thuật những bướu thịt ở ruột (có nguy cơ ung thư) cho thấy rằng, việc uống aspirine đều đặn sẽ giảm 20% sự tái phát các bướu thịt. Nhưng những nghiên cứu này vẫn còn chờ khẳng định trước khi phổ quát hoá kiểu điều trị này.

Những chống chỉ định: Là những trường hợp không được dùng: dị ứng với aspirine, có dị tật về sự đông máu hoặc đang điều trị chống đông máu, bị loét dạ dày-tá tràng, đang cho con bú, trẻ sơ sinh. Những hiệu ứng phụ: Là những biến cố buộc phải ngưng việc điều trị và phải xin ý kiến bác sĩ, và không bao giờ được sử dụng quá 6g/24giờ: đau dạ dày, nôn ói, ù tai, giảm thính giác, xuất huyết, loét dạ dày, dị ứng da, hen suyễn.

Nguồn tổng hợp