Nghệ nhân Nguyễn Long Bửu: Người làm sáng làng nghề

Nghệ nhân Nguyễn Long Bửu: Người làm sáng làng nghề

Chuyện của Sao Giải trí Sự kiện nổi bật Văn hóa Xã hội

Du khách đến Non Nước không chỉ vãng cảnh chùa, thăm những hang động mà còn để tận mắt chứng kiến những người thợ tài hoa một đời gắn liền với đá.

Nổi bật trong số đó là nhà điêu khắc Nguyễn Long Bửu với những sáng tạo độc đáo của mình. Đến thủ đô Hà Nội những ngày này, du khách không thể không ghé qua thưởng ngoạn 30 tác phẩm điêu khắc đá được trưng bày tại Trung tâm hội nghị quốc gia. Trong số ấy có 25 tác phẩm theo dòng hiện đại, còn lại là dòng cổ điển và dân gian. Tác giả những tác phẩm này là điêu khắc gia Nguyễn Long Bửu, đứa con của làng nghề chạm khắc đá Non Nước (phường Hoà Hải, quận Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng).

Trả nợ quê hương

Phục vụ cho Hội nghị APEC 2006, Nguyễn Long Bửu là điêu khắc gia có tác phẩm được Chính phủ chọn tác phẩm để trưng bày. Tất cả những tác phẩm này được anh tạo dựng từ đá cẩm thạch. Tượng cao nhất đạt 3,5m; thấp nhất: 2m; nặng từ 2 tấn đến 7 tấn. Anh nói: “Ông cha tôi, mấy đời qua hưởng lộc tù làng nghề này, nên buộc tôi trăn trở, sống chết với nghề. Ngay từ thuở thiếu thời, lúc biết cầm cái búa gõ vào phiến đá, tôi đã ước muốn phải làm cái gì đó để trả nợ quê hương, để xứng đáng với nghiệp tổ”. Và bước đầu, anh đã thực hiên được ước muốn của mình. Khi anh biết cầm cái búa, cái chạm tạm vững thì quê hương giải phóng.

Năm 1976, Nguyễn Long Bửu cùng với những đứa con của Hoà Hải anh hùng lên đường thi hành nghĩa vụ quân sự. Năm 1981, ra quân, Nguyễn Long Bửu thi vào Trường đại học mỹ thuật Hà Nội. Học được vài năm, chàng trai xứ Quảng nổi máu giang hồ vặt  “vượt mặt bỏ trường về” đi lang bạt kỳ hồ. Những đêm ngồi độc ẩm dưới trăng suông, Bửu cảm thấy lòng dửng dưng và trống rỗng. Bên tai anh cứ nghe tiếng cưa xẻ đá, tiếng chạm, tiếng búa đánh thức hồn của đá… Vậy là anh quyết quay về nơi chôn nhau cắt rốn. Lúc đó là năm 1989, lúc anh bước vào tuổi 32.

Nghệ nhân Nguyễn Long Bửu: Người làm sáng làng nghề - Ảnh 1

Người “thổi hồn” vào đá

Về quê, anh cưới vợ và vui buồn cùng… đá. Những tháng ngày giang hồ vặt và những ngày ngồi ở giảng đường đại học đã giúp anh có cái nhìn thoáng hơn, rộng hơn. Anh không làm theo kiểu “xưa bày nay bắt chước”. Từng bước, anh thổi hồn vào đá, gọi đá dậy để “tâm sự’ với người. Bộ tượng 18 vị La hán của nhà điêu khắc trẻ được đồng nghiệp đánh giá cao. Anh tự tin gửi những tác phẩm điêu khắc đá theo dòng hiện đại của mình tham dự các cuộc triển lãm trong và ngoài nước, và tổ chức những cuộc trưng bày riêng. Từ những cuộc triển lãm ấy, Hiệp hội nghệ sĩ châu Á tìm đến xưởng chọn mua 4 tác phẩm về đặt tại hai công viên quốc gia Nhật Bản và Singapore.

Năm 2002, Nguyễn Long Bửu là nhà điêu khắc duy nhất của Việt Nam được mời tham dự cuộc thi với những nhà điêu khắc của 15 quốc gia khác, như: Mỹ, Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản… tại Thái Lan. Chủ đề cuộc thi là sự bình yên, hạnh phúc của nhân loại thể hiện theo truyền thống văn hoá của mỗi nước. Cuộc thi quy định sáng tác và thực hiện trong 34 giờ. Nguyễn Long Bửu đã đoạt huy chương và cúp bạc. Sau cuộc thi này, Nguyễn Long Bửu được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen. Ngày 9.2.2007, Ban phụ trách Bảo tàng Cayson Phomvihan gửi công văn đến UBND TP Đà Nẵng và Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật Đà Nẵng, xin được mời nhà điêu khắc Nguyễn Long Bửu đến giúp đỡ về chương trình điêu khắc tượng đài lãnh đạo của Lào.

Sức sáng tạo của người con xứ Quảng

Mười lăm năm vào nghề, nhà điêu khắc Nguyễn Long Bửu đã đạt những thành công ngoài sự mong đợi. Nhưng với anh, đó chỉ là những bước đầu trên con đường sáng tạo. Theo truyền ngôn, ông cố anh, cụ Nguyễn Chất, được vua Tự Đức khen là người có đôi tay vàng và giao đứng đầu trong những người đảm nhiệm việc xây dựng hoàng thành và lăng tẩm. Cha anh, ông Nguyễn Sang, 80 tuổi, cũng là người thợ tài hoa một thời của làng nghề chạm khắc đá Non Nước, cho biết ông nội anh là cụ Nguyễn Bình đã có thời gian qua Campuchia hành nghề và nghe đâu đã góp phần trùng tu đền Angkor Wat.

“Con cái theo nghề tổ truyền là điều quý, nhưng mỗi thời mỗi khác mình không khiến được. Thằng Bửu nhà tôi không những bu nghê nhà mà còn phát triển theo kịp thời đại. Hiện chừ, xưởng hắn có 30 thợ, cơm ăn áo mặc, mỗi tháng được trả lương hơn 1 triệu đồng, có người được trả 4-5 triệu đồng. Tôi mừng lắm. Xứ mình kiếm đồng tiền đổ máu con mắt, chứ đâu có dễ”- ông Sang nói trong niềm xúc động xen lần tự hào. Được biết đến nay, nhiều tác phẩm điêu khắc đá của Nguyễn Long Bửu đã có mặt ở nhiều quốc gia trên thế giới. Anh đã làm sáng làng nghề Non Nước.

Du khách đến Non Nước bây giờ không chỉ vãng cảnh chùa, thăm những hang động mà còn để tận mắt chứng kiến những người thợ tài hoa một đời gắn liền với đá, trong đó nổi bật hơn cả là nhà điêu khắc Nguyễn Long Bửu với những sáng tạo độc đáo của mình. Nguyễn Long Bửu còn là người đầu tiên ở Việt Nam vẽ tranh dầu trên bột đá. Nhìn những bức tranh sơn dầu bột đá của anh cùng vườn tượng phía sau nhà, du khách càng cảm phục sức sáng tạo của người con xứ Quảng Nguyễn Long Bửu.

Nguồn tổng hợp